World T Sunami Awareness Day
ලෝක දැනුවත් කිරීමේ දිනය
2015 දෙසැම්බරයේදී, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් නොවැම්බර් 5 ලෝක සුනාමි දැනුවත් කිරීමේ දිනය ලෙස නම් කරන ලදී.
2024 ලෝක සුනාමි දැනුවත් කිරීමේ දිනය සඳහා වන තේමාව "ප්රතිරෝධී ප්රජාවන් ගොඩනැගීම" වටා කේන්ද්රගත වී ඇති අතර එය සූදානම සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගොඩනැගීම සඳහා ප්රජා පාදක ප්රවේශයන් අවධාරණය කරයි.
සුනාමි යනු විනාශකාරී සංසිද්ධියකි, වේගවත් රළ වෙරළ තීරයට පහර දෙන්නේ කෙතරම් විශාල බලයකින්ද යත්, ඔවුන් තම මාවතේ ඇති සියල්ල විනාශ කරයි, බොහෝ ජීවිත බිලිගනිමින් සහ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් හෝ පූර්වාරක්ෂාවන් නොමැති ප්රදේශවල දේපළ විනාශ කරයි.
සෑම සුනාමියක් ඇති වීමට පහත හේතූන් බලපානු ලබයි.
•සාගරය ආශ්රිතව භූ තැටි ගැටීම නිසා ඇති වන භූමිකම්පා: බලපෑමට ලක් වූ සියලුම ප්රදේශවලින් බහුතරයකට වගකිව යුතු සුනාමියක ප්රධාන හේතුව සාගරය ආශ්රිතව භූ තැටි ගැටීම නිසා සිදුවන භූමිකම්පාවයි. භූ තැටි චලනය වන විට සහ ශක්තිය පිට කරන විට, සුනාමි නිර්මාණය කිරීම සඳහා ක්රියාවලියේදී විශාල ජල ප්රමාණයක් චලනය වන මුහුදු පතුල ඉහළට හෝ පහළට නැගීමක් සිදුවිය හැකිය.
•ගිනිකඳු පිපිරීම්: ගිනිකඳු පිපිරීම්, විශේෂයෙන් ගිනිකඳු පුපුරණ ද්රව්යයක් ගන්නා ඒවා හෝ මුහුදු පත්ලේ හෝ වෙරළ තීරයේ ඇති වන ඒවා, ජල විස්ථාපනයක් ඇති කර එය රළ මතු කරයි. ගිනි කන්දක් පුපුරා යාමෙන් හෝ සමහර ව්යුහයන් විනාශ වීමෙන් සාගරය ආශ්රිතව පිපිරීම් ප්රමාණයෙන් ප්රසාරණය වීමට නැඹුරු වන තරංග සෑදීමට හේතු විය හැක.
•නායයෑම්: සාගර පතුලේ හෝ වෙරළබඩ නාය යෑම් හෝ සුනාමි ඇති කරන වෙනත් හේතූන් නිසා ජලය විස්ථාපනය වේ. මෙය බොහෝ විට සිදු විය හැක්කේ විශාල පාෂාණ හෝ කිසියම් සුන්බුන් මුහුදට වැටෙන විට මෙය ජලය රළ දක්වා විස්ථාපනය වීමට හේතු වේ.
මෙම දිනය සමරනු ලබන්නේ ගෝලීය වශයෙන් මිනිසුන් සුනාමියේ බලපෑම් අවබෝධ කර ගැනීමට සහ මෙම විපත් වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වන ක්රම පිළිබඳව ක්රියා කිරීමේ අවශ්යතාවය සහතික කිරීමට ය. මෙවැනි වැදගත් හේතු කිහිපයක් නිසා අපට මෙම දිනය අවශ්ය වේ.
•අධ්යාපනය සහ සූදානම: සුනාමි අනතුර ගැන හෝ එය සිදු වූ විට ප්රතික්රියා කළ යුතු ආකාරය ගැන ඔවුන්ට ඉගැන්වීම. සුනාමියක් පැමිණෙන විට හඳුනා ගන්නේ කෙසේද, ගත යුතු පියවර මොනවාද සහ පැවැත්මේ අවස්ථා වැඩි කිරීමට යා යුත්තේ කොතැනටද යන්න තොරතුරු සපයයි
•අනුස්මරණය සහ සහයෝගීතාවය: මෙම දිනය මිනිසුන්ට බොහෝ ජීවිත බිලිගත් සහ බොහෝ දේ විනාශ කළ අතීතයේ සුනාමිය ගැන සිහිපත් කරයි, උදාහරණයක් ලෙස 2004 දී ඉන්දියන් සාගර සුනාමිය. ඒවා සිහිපත් කිරීම වින්දිතයින් සහ පීඩාවට පත් වූ ජන කණ්ඩායම්වල සහයෝගීතාවයට හේතු වේ.
•ගෝලීය සහයෝගීතාව ප්රගතිය: සුනාමි නිතර රටවල් කිහිපයකට සහ විශාල භූගෝලීය ප්රදේශවලට එකවර බලපායි. ලෝක සුනාමි දිනය මඟින් නිසි අනතුරු ඇඟවීමේ යාන්ත්රණයන් සහ ඒකාබද්ධ ඒකාබද්ධ ක්රියාමාර්ග සංවර්ධනය කිරීමේදී තොරතුරු, තාක්ෂණය සහ අනෙකුත් යෙදවුම් හුවමාරු කර ගැනීමේ සහයෝගී ක්රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටී.
Article By:- Leo Umesha Sewwandi
Comments
Post a Comment