World Mental Health Day
ලෝක මානසික සෞඛ්ය දිනය (ඔක්තෝබර් 10) යනු ගෝලීය මානසික සෞඛ්ය අධ්යාපනය, දැනුවත් කිරීම සහ සමාජ අපකීර්තියට එරෙහිව පෙනී සිටීම සඳහා වන ජාත්යන්තර දිනයකි. රටවල් 150කට අධික සංඛ්යාවක සාමාජිකයින් සහ සම්බන්ධතා ඇති ගෝලීය මානසික සෞඛ්ය සංවිධානයක් වන මානසික සෞඛ්ය සඳහා වන ලෝක සම්මේලනයේ මුලපිරීම මත එය ප්රථම වරට සමරනු ලැබුවේ 1992 දී ය. මෙම දිනය, සෑම ඔක්තෝම්බර් මාසයේදීම, දහස් ගණන් ආධාරකරුවන් මෙම වාර්ෂික දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන සැමරීමට පැමිණෙන්නේ මානසික රෝග සහ ලොව පුරා මිනිසුන්ගේ ජීවිත කෙරෙහි එහි ප්රධාන බලපෑම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සඳහා ය. මීට අමතරව, මානසික සෞඛ්ය වෘත්තිකයන්ට ඔවුන්ගේ සාකච්ඡා කිරීමට සහ ආලෝකය ලබා දීමට මෙම දිනය අවස්ථාවක් සපයයි. වැඩ, මානසික සෞඛ්යය ලොව පුරා ප්රමුඛතාවයක් බවට පත් කිරීම. ලෝක මානසික සෞඛ්ය සම්මේලනය විසින් සකස් කරන ලද මෙම වසරේ තේමාව රැකියා ස්ථානයේ මානසික සෞඛ්යය යන්නයි.
මෙම ලෝක මානසික සෞඛ්ය දිනය, WHO මානසික සෞඛ්යය සහ රැකියාව අතර අත්යවශ්ය සම්බන්ධය ඉස්මතු කිරීමට හවුල්කරුවන් සමඟ එක් වේ. ආරක්ෂිත, සෞඛ්ය සම්පන්න සේවා පරිසරයක් මානසික සෞඛ්යය සඳහා ආරක්ෂිත සාධකයක් ලෙස ක්රියා කළ හැකිය. අපකීර්තිය, වෙනස් කොට සැලකීම සහ හිරිහැර කිරීම් සහ අනෙකුත් දුර්වල සේවා තත්වයන් වැනි අවදානම් වලට නිරාවරණය වීම ඇතුළු සෞඛ්ය සම්පන්න නොවන තත්වයන් මානසික සෞඛ්යයට, සමස්ත ජීවන තත්ත්වයට සහ එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස රැකියාවේ සහභාගීත්වයට හෝ ඵලදායිතාවයට බලපාන සැලකිය යුතු අවදානම් ඇති කළ හැකිය. ගෝලීය ජනගහනයෙන් 60% ක් සේවයේ යෙදී සිටින විට, වැඩ මානසික සෞඛ්යයට ඇති අවදානම වළක්වා ගැනීම සහ රැකියාවේදී මානසික සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීම සහ සහාය වීම සහතික කිරීම සඳහා හදිසි ක්රියාමාර්ග අවශ්ය වේ.
ශාරීරික සෞඛ්ය යහපත්ව පවත්වාගන්නේ යම් සේද මානසික සෞඛ්ය ඊට සාපේක්ෂව ඇතැම් විට ඊටත් වඩා ගුණාත්මක ලෙස පවත්වාගත යුත්තකි. මානසික ලෙඩවීම යනු ශරීරයද ලෙඩවීමයි. එසේ නම් ශාරීරික සෞඛ්යයට පෙරාතුව අවධානය යොමු කළ යුත්තේ මානසික සෞඛ්ය දෙසටය.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට අනුව ගෝලීය වශයෙන් පුද්ගලයන් අට දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් කිනම් හෝ මානසික සෞඛ්ය තත්ත්වයකින් පීඩා විඳිමින් ජීවත් වන බව සඳහන්වේ. එය ඔවුන්ගේ ශාරීරික සෞඛ්යයට, අනෙක් පුද්ගලයන් සමග ගනුදෙනු කරන ආකාරයට එසේම ජීවනෝපායට පවා බලපෑම ඇති කළ හැකිය. නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන් සහ යෞවනයන් අතර මානසික සෞඛ්ය ගැටලු වර්ධනය වීමක් දැකගත හැකි බව ඔවුන් තවදුරටත් පවසයි. මානසික සෞඛ්ය ගැටලුවක් පැවතීම පුද්ගලයන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම් අහිමි කිරීමටත් ඔවුන්ගේ සෞඛ්ය පිළිබඳ තීරණ වලින් ඔවුන්ව බැහැර කිරීමටත් හේතුවක් නොවිය යුතු බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය සඳහන් කරයි. වර්තමානයේ දී එවැනි මානව අයිතීන් උල්ලංඝනය වීම සමාජය තුළ දැකගත හැකි නිසා මානසික සෞඛ්ය ප්රවර්ධනය සහ ආරක්ෂා කිරීම කෙරෙහි ඔවුන්ගේ අවධානය යොමු වී ඇත.
මානසික ගැටලුකාරී තත්වයන්වලදී නිසි පරිදි වෛද්ය ප්රතිකාර වලට යොමු වීම එම තත්ත්වයන්ගෙන් මිදීම සඳහා ඉතා වැදගත් වන අතර තනි තනි පුද්ගලයන් ලෙස තම තමන්ගේ සමීපතයන්ගේ මානසික සෞඛ්ය පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීමත් සමාජයක් ලෙස එකිනෙකා කෙරෙහි සංවේදී වීමත් මෙහිදී ඉතා වැදගත් බව කිව යුතුය. මානසික සෞඛ්ය ගැටළුවක් පැවතීම පුද්ගලයන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම් අහිමිවීමටත් ඔවුන්ගේ සෞඛ්ය පිළිබඳ තීරණවලින් ඔවුන්ව බැහැර කිරීමටත් හේතුවක් වීම සිදු නොවිය යුතු දෙයක් බවට පත්කිරීම අප සියලු දෙනා වග බලා ගත යුතුයි.
Article By:- Leo Chathurangi Kaushallya
Comments
Post a Comment