Kataragama Epe 02

 කදිරගාමර් | KADIRAGAMAR | கதிரகாமர்

KATARAGAMA KIRIWEHERA

Among the Buddhist stupas located in the southern part of Sri Lanka, Kataragama Kiri Vehera is one that commands immense respect and reverence from Buddhists. Situated in the sacred city of Kataragama, which is dedicated to the deity Skanda Kumara, this stupa holds great historical, religious, and touristic value. Located in the Uva Province, in the Monaragala District, Kiri Vehera is approximately 800 meters from the famous Ruhunu Kataragama Devalaya.

Today, many devotees who visit Kiri Vehera also pay homage at the nearby Mahasen Devalaya, which contains a statue believed to represent the God Minneriya, or King Mahasen of the Anuradhapura era. However, this temple and statue were built to honor a regional ruler of Kataragama known as King Mahasen, who was deified by the locals. It is believed that Kiri Vehera was constructed by King Mahasen, during the 1st century BCE, after he attained the first stage of enlightenment, "Sotapanna," upon hearing the teachings of the Buddha. According to an ancient inscription, the stupa was constructed in the 2nd century BCE by a monk residing in the Vihara of Kataragama.

The stupa is built on a platform that spans 110 square feet and stands 10 feet high. The stupa itself rises to a height of 90 feet and has a circumference of 280 feet. Kiri Vehera is composed of three terraces: the Salapathala Maluwa, the Velimaluwa, and the Gajan Maluwa, arranged in a square formation. The stupa is designed in the traditional bubble-shaped form, known as "Bubbulakara Chaitya." According to historical legends, King Mahasen constructed Kiri Vehera as an act of gratitude following the third visit of the Buddha to Sri Lanka in 580 BCE, where he listened to the Buddha’s sermons.

The Dhatuvamsa (the chronicle of relics) notes that during the Buddha's third visit to Sri Lanka, he rested peacefully at the site where Kiri Vehera now stands. Additionally, the Mahavamsa mentions that a sapling from the sacred Sri Maha Bodhi tree was planted in Kataragama. Due to its religious significance, Kiri Vehera is recognized as one of the Solosmasthana, or sixteen sacred sites, that are venerated by Buddhists. It is said that within the relic chamber of the stupa lies a golden seat that the Buddha once sat on, as well as the sword and hair relic of Prince Siddhartha after his renunciation. The Buddha, accompanied by 500 arahants, is believed to have meditated in this serene, forested area that was once abundant with Kihiri trees, which led to the stupa’s name, "Kiri Vehera" 

Beyond its historical importance, Kiri Vehera holds immense religious and cultural value. It is a prime example of Sri Lankan stupa architecture, with its simple yet majestic design, reflecting the grandeur of ancient Sri Lankan craftsmanship. The tranquil surroundings of the stupa provide a peaceful spiritual environment. As the final site of the Solosmasthana, Kiri Vehera holds special significance for devotees. It is also a sacred site for all pilgrims who visit the Kataragama Devalaya, symbolizing religious harmony.

Today, Kiri Vehera has become a key attraction for pilgrims and tourists alike. During the Esala Poya period in July, the stupa attracts large numbers of devotees. Its proximity to other attractions such as the Kataragama temple complex and the Yala National Park adds to its significance. With its religious, cultural, and touristic appeal, Kiri Vehera has become a must-visit destination for any traveler coming to Sri Lanka.

කතරගම කිරිවෙහෙර 

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පුරවරයේ පිහිටා ඇති බෞද්ධ ස්තූපයන් අතරින් කතරගම කිරිවෙහෙර යනු බෞද්ධයින්ගේ ඉමහත් ගෞරවාදරයට ලක්වන ස්ථූපයකි. ස්කන්ධ කුමාර දෙවිඳුන්ට කැප වූ කතරගම පූජනීය නගරයේ පිහිටා ඇති මෙම සෑය ඓතිහාසික, ආගමික මෙන්ම සංචාරක වටිනාකමින්ද හෙබි උරුමයක් බවට නිතරගයෙන් පත්වී ඇත. ක්‍රි.පූ පළමුවන සියවසේ දී කතරගම ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය පාලකයෙකු වූ මහාසේන නම් රජෙකු විසින් කරවන ලද බවට සැලකෙන මෙම දාගැබ උසින් අඩි අනූපහක් හා වට ප්‍රමාණයෙන් අඩි 280ක් සහිත බුබ්බුලාකාර චෛත්‍ය හැඩයෙන් නිර්මිතය. ඓතිහාසික ජනප්‍රවාදයන්ට අනුව ක්‍රි.පූ.580 දී බුදුන් වහන්සේගේ තුන්වන ආගමනයේ දී මහාසේන රජු විසින් බුද්ධ දේශනාවට සවන් දී ඊට කලගුණ සැලකීමේ සංකේතයක් ලෙස මෙම දාගැබ ඉදිකළ බව පැවසේ. මෙහි ධාතු ගර්භයේ, බුදුන් වහන්සේ මෙම ස්ථානයට වැඩම කර සිටි ස්වර්ණමය ආසනයත් උන්වහන්සේගේ කේශ ධාතුන් තැන්පත් කර ඇතැයි පැවසෙන අතර කිහිරිගස් බහුලව පැවැති වන ප්‍රදේශයක නිර්මාණය වූ බැවින් කිහිරි වෙහෙර ලෙසින් හැදින්වී පසු කලෙක කිරිවෙහෙර බවට පත්වී ඇත.

කිරිවෙහෙර ඓතිහාසික වැදගත්කමෙන් ඔබ්බට ගොස් ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම අතින් දරන්නේ ද ඉහළ ස්ථානයකි. සරල හා තේජාන්විත ශ්‍රී ලාංකීය චෛත්‍ය කලාව මෙන්ම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ප්‍රෞඩත්වය විදහා දක්වන මෙම ස්තූපය පිහිටා ඇති වටපිටාවද ආගමික වශයෙන් සන්සුන් අවකාශයක් ලබා දෙයි.බුදුන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශය ලැබූ පූජනීය ස්ථාන ලෙස හඳුන්වන සොලොස්මස්ථාන වලින් අවසානය පූජනීය ස්ථානය ලෙස නම් කර ඇත්තේ ද මෙම කිරිවෙහෙරයි. දිවයිනේ සෑම දෙසින් පැමිණෙන බෞද්ධ බැතිමතුන්ට මෙන්ම කතරගම දේවාලය කරා පැමිණෙන සියලු වන්දනාකරුවන්ටද වැදගත් පූජනීය සිද්ධස්ථානයක් බැවින්  කිරිවෙහෙර තුළින් ම පිළිබිඹුන්වන්නේ මනා ආගමික සහජීවනයකි.  

වර්තමානයේ දී කතරගම පූජනීය පුදබිමට ඇති ඉහළ සංචාරක ආකර්ෂණයට නොඅඩුව රුකුලක් බවට පත්වි ඇති කිරිවෙහෙර ජූලි අගෝස්තු මාස වල ඇසළ පොහෝ සමයේ දී  වන්දනාකරුවන්ගෙන් පිරී පවතී. කතරගම විහාර සංකීර්ණය මෙන්ම යාල ජාතික වනෝද්‍යානය වැනි සංචාරක ආකර්ෂණික ස්ථානවලට ආසන්නයේම පැවතීමද මෙයට ප්‍රධානවම බලපා ඇත. පූජනීය බව, සංස්කෘතික වටිනාකම හා සංචාරක ආකර්ෂණය බව නිසාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඕනෑම සංචාරකයෙක්ට කිරිවෙහෙර අනිවාර්ය ගමනාන්තයක් බවට නිතැතින්ම පත්වී ඇත.  

Article By:- Leo Sanuri Werangana